🤖 'एएससी अर्जुन' (ASC ARJUN) रोबोट
विशाखापट्टणम रेल्वे स्थानकावर तैनात करण्यात आलेला 'एएससी अर्जुन' हा एक मानवाकृती (Humanoid) रोबोट आहे. भारतीय रेल्वेमधील हा अशा प्रकारचा पहिलाच प्रयोग मानला जात आहे.
मुख्य वैशिष्ट्ये
ईस्ट कोस्ट रेल्वेने (ECoR) प्रवाशांची सुरक्षा आणि रेल्वे स्थानकाचे आधुनिकीकरण करण्यासाठी हा रोबोट पूर्णपणे स्वदेशी तंत्रज्ञानाने विकसित केला आहे.
१. सुरक्षा आणि घुसखोरी रोखणे
हा रोबोट चेहरा ओळखण्याच्या प्रणालीचा (FRS) वापर करून संशयित व्यक्ती किंवा घुसखोरांना ओळखू शकतो. IoT तंत्रज्ञानाद्वारे तो रेल्वे सुरक्षा दलाला (RPF) तात्काळ अलर्ट देतो.
२. गर्दीचे व्यवस्थापन
AI विश्लेषणाद्वारे प्रवाशांच्या संख्येचे मोजमाप करून हा रोबोट गर्दीची माहिती नियंत्रण कक्षाला देतो, ज्यामुळे चेंगराचेंगरी सारख्या घटना टाळता येतील.
३. बहुभाषिक संवाद
प्रवाशांना मार्गदर्शन करण्यासाठी हा रोबोट इंग्रजी, हिंदी आणि तेलगू या तीन भाषांमध्ये घोषणा करतो. तो सुरक्षा नियम आणि प्रवासाची माहिती देण्याचे काम चोखपणे पार पाडतो.
४. चोवीस तास गस्त
स्थानकावरील ठरवून दिलेल्या मार्गांवर हा रोबोट स्वतःहून गस्त (Patrolling) घालतो. अडथळे टाळण्याच्या क्षमतेमुळे तो गर्दीतही विनासायास फिरू शकतो.
५. आपत्कालीन प्रतिसाद
हा रोबोट आग आणि धूर शोधण्यासाठी सेन्सर्सचा वापर करतो आणि तात्काळ सूचना देतो. डॅशबोर्डद्वारे तो सुरक्षा दलाला रिअल-टाइम (थेट) माहिती पुरवतो.
'एएससी अर्जुन' हा रोबोट केवळ एक यंत्र नसून रेल्वे सुरक्षा दलाचा (RPF) एक आधुनिक सहकारी आहे. यामुळे रेल्वे स्थानकाचा कारभार अधिक हाय-टेक होण्यास मदत होईल.